Witajcie czytelnicy! Dziś przygotowaliśmy dla Was ciekawy artykuł, który poruszy kwestię porodów w Polsce i za granicą. Czy rzeczywiście istnieją istotne różnice w procesie rodzenia dziecka w tych dwóch miejscach? Odpowiedź może być zaskakująca. Zapraszamy do lektury, aby dowiedzieć się więcej!
Jak wygląda opieka prenatalna w Polsce i za granicą?
W Polsce opieka prenatalna obejmuje szereg badań i konsultacji, które są pokrywane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Kobiety w ciąży mają regularne wizyty u lekarza, gdzie monitoruje się rozwój płodu i ewentualne nieprawidłowości. Dodatkowo, przyszłe mamy mogą korzystać z porad dietetyka, fizjoterapeuty oraz specjalistów od laktacji.
Natomiast opieka prenatalna za granicą może być bardziej zindywidualizowana i komfortowa. W niektórych krajach istnieje możliwość wyboru położnej, która będzie towarzyszyła kobiecie podczas całego procesu ciąży i porodu. Dodatkowo, w niektórych klinikach istnieje możliwość korzystania z dodatkowych opcji, takich jak akupunktura czy zajęcia jogi dla ciężarnych.
W Polsce podczas porodu kobieta często musi rodzić w oznaczonym szpitalu, gdzie personel medyczny decyduje o przebiegu porodu. W przypadku powikłań, kobieta może być skierowana na oddział intensywnej opieki połogowej.
Za granicą kobiety często mają większe możliwości wyboru. Mogą decydować o tym, gdzie chcą rodzić, czy chcą korzystać z epiduralu, czy też chcą rodzić w wodzie. Dodatkowo, po porodzie kobieta i dziecko mogą pozostać w prywatnym pokoju, gdzie mogą odpocząć i zbondować z nowym członkiem rodziny.
W tabeli poniżej przedstawiamy krótkie porównanie opieki prenatalnej w Polsce i za granicą:
| Opieka prenatalna w Polsce | Opieka prenatalna za granicą | |
|---|---|---|
| Konsultacje | Regularne wizyty u lekarza | Możliwość wyboru położnej |
| Poród | Rodzenie w oznaczonym szpitalu | Większe możliwości wyboru podczas porodu |
| Po porodzie | Kobieta i dziecko mogą być oddzielone | Mniejsza liczba oddzielających procedur |
Czy różnice w opiece przedporodowej wpływają na przebieg samego porodu?
To pytanie nurtuje wiele przyszłych mam, zarówno w Polsce, jak i za granicą. Okazuje się, że istnieją pewne różnice między porodami w Polsce a innych krajach, które mogą wpłynąć na całe doświadczenie rodzenia dziecka.
Jedną z głównych różnic jest dostępność do opieki przedporodowej. W Polsce wiele kobiet ma ograniczony dostęp do badań prenatalnych i specjalistycznej opieki medycznej przed porodem. W innych krajach, takich jak Szwecja czy Niemcy, opieka ta jest bardziej kompleksowa i obejmuje regularne wizyty u lekarzy specjalistów.
Ponadto, w niektórych krajach istnieje większe wsparcie psychologiczne dla przyszłych mam. Programy edukacyjne, poradnictwo rodzinne czy grupy wsparcia mogą znacząco wpłynąć na samopoczucie kobiety w ciąży i na przebieg porodu.
Wspomniane różnice mogą skutkować także różnicami w samej procedurze porodu. W Polsce często stosuje się interwencje medyczne, takie jak cesarskie cięcie, bardziej często niż w innych krajach, gdzie preferuje się naturalne metody porodowe.
Warto zauważyć, że różnice te niekoniecznie muszą oznaczać gorsze doświadczenie porodowe. Każda kobieta jest inna i to, co sprawdzi się dla jednej, niekoniecznie będzie odpowiednie dla drugiej. Ważne jest więc, aby każda przyszła mama mogła wybrać opcję, która najlepiej odpowiada jej potrzebom i preferencjom.
Organizacja porodów w szpitalach: co odróżnia polskie placówki od tych zagranicznych?
W Polsce organizacja porodów w szpitalach różni się nieco od tych zagranicznych. Istnieje kilka kluczowych elementów, które wyróżniają polskie placówki porodowe:
- Opieka nad rodzącymi: W polskich szpitalach często położne mają bardziej aktywną rolę w opiece nad rodzącymi, niż ma to miejsce za granicą.
- Łóżka porodowe: W Polsce popularne są łóżka porodowe, na których kobiety przebywają podczas porodu, co może wpływać pozytywnie na komfort i przebieg porodu.
- Intensywna opieka medyczna: W polskich szpitalach istnieje możliwość korzystania z intensywnej opieki medycznej zarówno dla matki, jak i dziecka w przypadku powikłań.
Pomimo różnic, warto zauważyć, że zarówno w Polsce, jak i za granicą priorytetem jest bezpieczeństwo matki i dziecka podczas porodu. Każda placówka stara się zapewnić odpowiednie warunki i personel medyczny, aby proces narodzin przebiegał jak najsprawniej.
Kwestia epiduralej: czy jest powszechnie dostępna poza granicami Polski?
Podczas porodu wiele kobiet decyduje się na znieczulenie epiduralne, które ma na celu złagodzenie bólu i uczucia podczas akcji porodowej. Jednak kwestia dostępności tej metody może się różnić w zależności od kraju, w którym odbywa się poród.
W Polsce znieczulenie epiduralne jest powszechnie dostępne w większości szpitali na terenie całego kraju. Procedura ta jest wykonywana przez doświadczonych anestezjologów i jest popularna wśród przyszłych mam.
Jednak warto wspomnieć, że sytuacja może być inna poza granicami Polski. W niektórych krajach znieczulenie epiduralne może być dostępne tylko w wybranych szpitalach lub może wymagać dodatkowych opłat.
Podobieństwa porodów w Polsce i za granicą:
- Znieczulenie epiduralne jest stosunkowo powszechne.
- Anestezjolodzy wykonują procedurę w sposób bezpieczny i skuteczny.
Różnice między porodami w Polsce a za granicą:
- Dostępność znieczulenia epiduralnego może być ograniczona poza granicami Polski.
- W niektórych krajach konieczne są dodatkowe opłaty za usługę.
Podsumowując, znieczulenie epiduralne jest powszechnie dostępne w Polsce, co stanowi dla wielu kobiet komfortowy sposób radzenia sobie z bólem podczas porodu. Jednak przed planowaniem porodu za granicą warto się dowiedzieć, jak wygląda sytuacja z dostępnością tej metody i jaka jest polityka w danym kraju.
Wpływ kultury na podejście do porodu: jakie są główne różnice między krajami?
Badania pokazują, że kultura danego kraju ma znaczący wpływ na podejście do porodu. Polska ma swoje własne tradycje i zwyczaje związane z narodzinami dziecka, które często różnią się od innych krajów.
Jedną z głównych różnic między porodami w Polsce a za granicą jest podejście do interwencji medycznych. W niektórych krajach, takich jak Stany Zjednoczone, interwencje medyczne podczas porodu są znacznie bardziej powszechne niż w Polsce. Natomiast w Polsce kładzie się większy nacisk na naturalny poród.
W krajach anglosaskich, takich jak Wielka Brytania czy Australia, popularne są tzw. „porody w wodzie”, podczas których kobieta rodzi w specjalnie przygotowanej wannie. W Polsce takie podejście do porodu jest jeszcze stosunkowo rzadkie i częściej spotyka się je za granicą.
W niektórych krajach, jak na przykład Szwecja, poród jest traktowany jako wydarzenie rodzinne, podczas którego obecni są nie tylko lekarze i pielęgniarki, ale również bliscy kobiety rodzącej. W Polsce natomiast często obowiązuje zasada, że podczas porodu obecna może być tylko jedna osoba wsparcia, najczęściej partner kobiety.
W Polsce po porodzie kobieta często spędza w szpitalu więcej dni niż w niektórych innych krajach. W krajach skandynawskich np. kobieta może opuścić szpital już po kilku godzinach od porodu. Jest to spowodowane różnicami w systemie opieki zdrowotnej i podejściu do połogu.
Jakie są standardy higieny i sanitariów podczas porodu w Polsce i zagranicą?
Wśród głównych różnic między porodami w Polsce a za granicą znajdują się standardy higieny i sanitariów. W Polsce, podczas porodu w szpitalu, kobieta często ma do dyspozycji salę porodową wyposażoną w podstawowe środki higieny, takie jak mydło i ręczniki papierowe. Niemniej jednak, w niektórych przypadkach dostępność tych środków może być ograniczona.
W porównaniu do tego, porody za granicą, zwłaszcza w krajach zachodnich, mogą zapewniać znacznie wyższe standardy higieny i sanitariów. Sale porodowe są zazwyczaj wyposażone w nowoczesne urządzenia do dezynfekcji, specjalistyczne produkty do pielęgnacji oraz środki czystości zarówno dla personelu medycznego, jak i dla rodzącej kobiety.
Ponadto, w niektórych krajach za granicą istnieją bardziej rygorystyczne przepisy dotyczące czystości i higieny podczas porodu. Personel medyczny jest szkolony w zakresie przestrzegania surowych norm sanitarnych, co przekłada się na wyższy poziom bezpieczeństwa dla matki i dziecka.
Podsumowując, choć standardy higieny i sanitariów podczas porodu mogą się różnić między Polską a krajami zagranicznymi, ważne jest, aby każda kobieta miała zapewnione odpowiednie warunki podczas tego wyjątkowego wydarzenia w swoim życiu. Niezależnie od tego, gdzie odbywa się poród, dbałość o czystość i higienę powinna być priorytetem personelu medycznego.
Jak często stosowane są cesarskie cięcia w Polsce i za granicą?
W Polsce cesarskie cięcia są stosowane częściej niż w niektórych innych krajach, takich jak Holandia czy Szwecja. Istnieją różnice kulturowe i medyczne, które wpływają na decyzję o wyborze tej metody porodu. Oto kilka różnic między porodami w Polsce a za granicą:
- W Polsce cesarskie cięcia są bardziej powszechne ze względu na preferencje lekarzy i pacjentek. Często decyzja o wykonaniu cesarskiego cięcia podejmowana jest z wyprzedzeniem, podczas gdy w niektórych krajach, np. w Szwecji, preferuje się naturalny poród.
- W niektórych krajach, jak np. w USA, kobiety mają większe możliwości wyboru metody porodu, w tym cesarskiego cięcia. W Polsce decyzję o tym, czy poród będzie naturalny czy poprzez cesarskie cięcie, podejmuje głównie lekarz.
- W Polsce opieka po cesarskim cięciu może być różnie oceniana. O ile w niektórych placówkach medycznych pacjentki są dobrze przygotowywane do tego rodzaju porodu i mają wsparcie pooperacyjne, o tyle w innych mogą spotkać się z problemami organizacyjnymi czy brakiem odpowiedniej opieki.
- W niektórych krajach, jak np. Holandia, naturalny poród jest promowany jako najlepsza opcja dla zdrowia matki i dziecka, a cesarskie cięcie stosowane jest w sytuacjach medycznych. W Polsce może istnieć większe skupienie na tym, aby poród był kontrolowany i bezpieczny dla matki i dziecka.
- W Polsce porody, zarówno naturalne, jak i przez cesarskie cięcie, są często wykonywane w szpitalach publicznych. W niektórych krajach, np. w Niemczech, istnieje większa ilość porodów w domu lub w przychodniach położniczych, gdzie cesarskie cięcie może być rzadsze.
- Częstotliwość stosowania cesarskich cięć w Polsce może wynikać także z czynników ekonomicznych i organizacyjnych systemu opieki zdrowotnej. W innych krajach, gdzie pacjentki mają większe możliwości wyboru i dostępu do opieki poza szpitalem, cesarskie cięcie może być mniej popularne.
- Reasumując, różnice w stosowaniu cesarskich cięć między Polską a innymi krajami mogą wynikać z wielu czynników, w tym kulturowych, medycznych i organizacyjnych. Ważne jest, aby pamiętać o indywidualnych potrzebach i preferencjach pacjentek oraz o zapewnieniu bezpiecznego i wsparcia w trakcie i po porodzie, niezależnie od wybranej metody.
Dostępność położnych i personelu medycznego podczas porodu: czy są różnice między krajami?
W dzisiejszym poście porozmawiamy o istotnym aspekcie porodów, jakim jest dostępność położnych i personelu medycznego podczas tego ważnego wydarzenia. Czy faktycznie istnieją różnice między porodami w Polsce a za granicą?
Porody w Polsce:
- W Polsce, podobnie jak w wielu innych krajach, kobiety podczas porodu mają dostęp do wyszkolonego personelu medycznego, w tym lekarzy, położnych i pielęgniarek.
- Standardowo w polskich szpitalach podczas porodu towarzyszy kobiety położna, która monitoruje postęp porodu i udziela wsparcia i pomocy.
Porody za granicą:
- W niektórych krajach, takich jak Szwecja czy Holandia, kobiety podczas porodu mają możliwość skorzystania z opieki położnej prowadzącej cały proces porodu, bez konieczności udziału lekarza.
- W niektórych krajach, jak USA, kobiety mają możliwość wyboru rodzaju opieki podczas porodu, np. położnej środowiskowej, położnej klinicznej lub lekarza położnika.
Warto zauważyć, że dostępność położnych i personelu medycznego podczas porodu może różnić się w zależności od regionu, standardów medycznych oraz polityki zdrowotnej danego kraju. Niezależnie od tego, gdzie rodzą kobiety, ważne jest zapewnienie im wsparcia i profesjonalnej opieki podczas tego ważnego wydarzenia.
Czy wsparcie rodzinne podczas porodu jest bardziej powszechne w Polsce czy za granicą?
Podczas porodów w Polsce często można zaobserwować silne wsparcie rodzinne, gdzie bliscy kobiety biorą udział w procesie od samego początku aż do samego końca. Widać, że kobiety mają przy sobie partnerów, matki, siostry i nawet przyjaciółki, które służą im pomocą i wsparciem.
W porównaniu do tego, porody za granicą często odbywają się w sposób bardziej intymny i zindywidualizowany. Często partnerzy mają więcej swobody w decydowaniu, jak chcą wspierać swoje partnerki w trakcie porodu. Może to oznaczać bardziej zindywidualizowane podejście do wsparcia emocjonalnego i fizycznego.
Jedną z różnic między porodami w Polsce a za granicą jest również dostępność różnych metod łagodzenia bólu. W Polsce często skupia się na farmakologicznych metodach złagodzenia bólu, takich jak znieczulenie epiduralne. Natomiast za granicą bardziej popularne mogą być naturalne metody, takie jak techniki oddechowe, masaż czy woda.
Warto zauważyć, że wsparcie rodzinne podczas porodu może mieć istotny wpływ na przebieg samego porodu oraz doświadczenia matki. Dlatego też warto rozważyć, jakie jest najlepsze wsparcie dla każdej kobiety indywidualnie, niezależnie od tego, gdzie odbywa się poród.
Jaka jest różnorodność opcji dotyczących pozycji porodowej w różnych krajach?
W Polsce istnieje tradycyjne podejście do pozycji porodowej, gdzie kobiety często rodzą na plecach lub w leżeniu. Jednak w innych krajach istnieje o wiele większa różnorodność opcji dotyczących pozycji podczas porodu. Poniżej przedstawiam kilka interesujących przykładów:
-
Holandia: W Holandii kobiety mają prawo rodzić w domu, co jest bardzo popularne. Kobiety mogą wybierać dowolną pozycję podczas porodu, która im najbardziej odpowiada, a niektóre z nich wybierają nawet pozycję klęczącą lub na rękach i kolanach.
-
Szwecja: Szwedzkie kobiety mają możliwość rodzenia w wodzie, co może pomóc z łagodzeniem bólu i stresu podczas porodu. Ponadto, szpitalne sale porodowe w Szwecji są często wyposażone w specjalne urządzenia ułatwiające różne pozycje podczas porodu.
-
Indie: W Indiach często stosuje się tradycyjne pozycje podczas porodu, takie jak squatting. Kobiety mogą też korzystać z pomocy tradycyjnych położnych, które wspierają je podczas całego procesu porodowego.
W niektórych krajach kobiety mogą także wybierać dodatkowe opcje, takie jak korzystanie z piłek do porodu, drążków lub hamaków, które pomagają im znaleźć komfortową pozycję podczas porodu. Różnorodność opcji dotyczących pozycji porodowych w różnych krajach jest fascynująca i pokazuje, że istnieje wiele różnych podejść do tego ważnego wydarzenia w życiu każdej kobiety.
Jakie są różnice w podejściu do laktacji i karmienia piersią po porodzie?
W Polsce i za granicą istnieją różnice w podejściu do laktacji i karmienia piersią po porodzie. Jedną z głównych różnic jest dostępność profesjonalnej pomocy dla matek w Polsce, gdzie często brakuje specjalistycznych porad dla matek karmiących piersią.
W porównaniu do innych krajów, w Polsce również brakuje publicznych akcji promujących laktację i karmienie piersią. W niektórych krajach, takich jak Szwecja czy Norwegia, istnieją specjalne programy rządowe wspierające matki w procesie karmienia piersią.
W Polsce często brakuje także placówek przyjaznych karmieniu piersią, które zapewniają odpowiednie warunki do karmienia dziecka w miejscach publicznych. W niektórych krajach, takich jak Wielka Brytania, istnieją specjalne przepisy chroniące prawo matek do karmienia piersią w miejscach publicznych.
W porównaniu do innych krajów, w Polsce również brakuje edukacji na temat laktacji i karmienia piersią. W niektórych krajach, takich jak Holandia, istnieją specjalne kursy dla matek, które przygotowują je do karmienia piersią jeszcze przed porodem.
Podsumowując, istnieją wyraźne różnice między podejściem do laktacji i karmienia piersią w Polsce a za granicą. W Polsce brakuje często profesjonalnej pomocy i wsparcia dla matek, podczas gdy w innych krajach istnieją specjalne programy promujące karmienie piersią oraz edukację dla matek. Różnice te mogą wpływać na komfort i zdrowie zarówno matek, jak i ich dzieci.
Kwestia opieki poporodowej: co oferuje system zdrowia w Polsce i za granicą?
Czy zastanawiałaś się kiedyś nad tym, jak różnią się porody w Polsce i za granicą? Kwestia opieki poporodowej może być kluczowym elementem decydującym o wyborze miejsca narodzin dziecka. Sprawdźmy, jakie są główne różnice między tymi dwoma systemami zdrowia.
Opieka zdrowotna w Polsce:
- Bezpłatna opieka nad rodzącą i nowo narodzonym dzieckiem w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia
- Możliwość wyboru szpitala oraz ginekologa prowadzącego
- Standardowe badania prenatalne i poradnictwo medyczne
Opieka zdrowotna za granicą:
- Często większy wybór prywatnych klinik i szpitali oferujących luksusową opiekę
- Indywidualne podejście do pacjentki oraz dostosowanie opieki do jej preferencji
- Większa elastyczność w wyborze metod porodowych, takich jak poród w wodzie czy naturalny poród
Porównanie opieki poporodowej w Polsce i za granicą może dostarczyć matkom informacji, które pomogą im podjąć najlepszą decyzję dla siebie i swojego dziecka. Bez względu na to, gdzie zdecydujesz się urodzić, pamiętaj, że kluczową kwestią jest zapewnienie sobie i maluchowi profesjonalnej i wszechstronnej opieki zdrowotnej.
Dostępność badań prenatalnych i diagnostyki: jakie są różnice między krajami?
Współczesna medycyna oferuje coraz szersze spektrum badań prenatalnych i diagnostycznych, pozwalając przyszłym rodzicom na wcześniejsze zdiagnozowanie ewentualnych problemów zdrowotnych ich dziecka. Jednak dostępność tych technologii oraz zakres ich stosowania może się różnić w zależności od kraju, w którym się znajdujemy.
W Polsce, badania prenatalne są dostępne w ramach publicznej opieki zdrowotnej, jednak ich zakres jest ograniczony i często konieczne jest przejście przez długi proces kwalifikacji. W niektórych przypadkach, rodzice decydują się więc na korzystanie z usług prywatnych placówek medycznych, które oferują szersze spektrum badań.
W porównaniu do Polski, w niektórych krajach Zachodnich, takich jak Niemcy czy Szwecja, dostępność badań prenatalnych i diagnostyki jest znacznie szersza. Rodzice mają tam możliwość skorzystania z bardziej zaawansowanych technologii, które pozwalają na jeszcze precyzyjniejsze wykrycie ewentualnych wad genetycznych czy wad rozwojowych płodu.
Warto zauważyć, że różnice w dostępności badań prenatalnych między krajami mogą wynikać nie tylko z różnic strukturalnych w systemie opieki zdrowotnej, ale także z kulturowych czy religijnych uwarunkowań. W niektórych krajach, np. w Irlandii, zakres badań jest ograniczony ze względu na silne przekonania religijne związane z poszanowaniem życia poczętego.
Podsumowując, różnice w dostępności badań prenatalnych i diagnostyki między krajami są znaczne i warto jest być świadomym tych różnic, planując ciążę czy podejmując decyzje dotyczące opieki nad dzieckiem jeszcze przed jego narodzinami.
Czy personel medyczny podchodzi do porodu jako do rutynowej procedury czy wydarzenia życiowego?
W Polsce poród często traktowany jest jako rutynowa procedura, natomiast za granicą, zwłaszcza w krajach skandynawskich czy Holandii, jest to wydarzenie życiowe pełne szacunku i współpracy. Różnice między podejściem personelu medycznego w tych dwóch kategoriach są ogromne.
Porody w Polsce:
- Często zdominowane przez interwencje medyczne.
- Personel medyczny może traktować poród jak kolejne zadanie do wykonania.
- Brak skupienia na emocjach i zalecenia medyczne są najważniejsze.
Porody za granicą:
- Bardziej naturalne podejście do porodu, z mniejszą ingerencją medyczną.
- Personel medyczny traktuje poród jak wyjątkowe wydarzenie, które wymaga empatii i wsparcia.
- Skupienie nie tylko na zdrowiu fizycznym matki i dziecka, ale także na ich emocjach i doświadczeniach.
W Polsce, procedury medyczne są priorytetem, podczas gdy za granicą dba się o całościowe dobro matki i dziecka. To podejście może wpłynąć nie tylko na sam proces porodu, ale także na doświadczenia i emocje z nim związane. Warto zastanowić się, jakie podejście jest bliższe naszym oczekiwaniom i potrzebom, aby móc świadomie podjąć decyzję o miejscu i sposóbach przebiegu porodu.
Polityka szpitalna dotycząca obecności partnera podczas porodu: jakie są zróżnicowania między placówkami w Polsce i za granicą?
Warto zastanowić się nad zagadnieniem obecności partnera podczas porodu, gdyż jest to kwestia istotna zarówno dla przyszłej mamy, jak i dla samego partnera. Na świecie istnieją różnice w podejściu do tego tematu, które warto rozważyć przed decyzją o rodzicielstwie. Poniżej przedstawiamy kilka aspektów, które warto wziąć pod uwagę w kontekście porodów w Polsce i za granicą.
Standardy w Polsce:
- W Polsce obecność partnera podczas porodu nie jest jeszcze powszechna.
- W niektórych placówkach możliwa jest obecność partnera, jednak warunki i zasady mogą się różnić.
- Często partner może być obecny tylko w określonych momentach porodu, a nie przez cały proces.
Standardy za granicą:
- W wielu krajach partnerzy mają pełne prawo do obecności podczas porodu.
- Obecność partnera jest traktowana tam jako naturalne wsparcie dla kobiety rodzącej.
- Partner może być z obecną partnerką przez cały proces porodowy, co może korzystnie wpływać na przebieg porodu oraz relację między partnerami.
Podsumowanie:
Decydując się na poród w Polsce, warto zastanowić się nad możliwością obecności partnera oraz skonsultować tę kwestię z wybraną placówką medyczną. Porównując standardy w Polsce i za granicą, warto wziąć pod uwagę wszystkie zalety obecności partnera podczas porodu oraz możliwe korzyści dla rodziny. Każde narodziny są wyjątkowe, dlatego ważne jest, aby każda mama i jej partner mogli doświadczyć tego pięknego momentu w sposób, który będzie dla nich najbardziej satysfakcjonujący.
Na zakończenie warto podkreślić, że różnice między porodami w Polsce a za granicą mogą być istotne i wpływać na komfort oraz bezpieczeństwo przyszłych mam. Ważne jest, aby każda kobieta miała możliwość wyboru sposobu porodu i żeby system zdrowia wspierał ją w tym procesie. Dlatego warto być świadomym możliwości oraz różnic występujących między krajami i decydować się na opcję, która najlepiej odpowiada naszym potrzebom i oczekiwaniom. Ostatecznie, najważniejsze jest zdrowie i dobro zarówno matki, jak i dziecka.
